Fietsroute door De Drie Dorpen langs het oorlogsverleden

Geplaatst op: 24-04-2021

In het voorjaar van 2020 zou in Ter Idzard, Olde- en Nijeholtwolde een fietstocht in het kader van 75-jaar vrijheid georganiseerd worden. Het initiatief kwam vanuit de plaatselijke commissie van het kerkje van Ter Idzard. Helaas waren er vorig jaar mei geen mogelijkheden om een fietsdag te organiseren.  Dit jaar werd besloten het routeboekje toch te laten drukken, zodat geïnteresseerden de route individueel kunnen fietsen. De route start bij het kerkje van Ter Idzard en leidt langs plekken waar oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden en langs verschillende plaatsen waar onderduikers verscholen zaten. Eén daarvan is het onderduikershol in De Geele Bosch.  Er werden wapens verstopt, die gedropt waren door de geallieerden. Eén wapendepot lag aan de Ruskemaden.  De route gaat ook langs de drie oorlogsmonumenten.  Er is een monument aan de Idzardaweg, waar een Halifax neerstortte.  De zeven bemanningsleden overleefden het ongeluk. Ze werden door de bezetters opgepakt. Er staat een monument aan de Kooiweg, waar een bommenwerper op weg naar Berlijn een noodlanding moest maken. Vier bemanningsleden werden opgepakt.  Vijf anderen wisten het vliegtuig op tijd per parachute te verlaten en konden ontsnappen.  Aan de Stadburen staat een monument ter herinnering aan drie mannen die op de ze plek geëxecuteerd zijn. Het zijn Roelof Algra, Nicolaas Veltman en Marcel Leister, die in de Leeuwarder gevangenis zaten.  Hun executie was een wraakactie van de Duitsers, vanwege een (mislukte) sabotageactie van het verzet aan het spoor. De Canadezen zijn op 12 april 1945 door Ter Idzard en Oldeholtwolde getrokken, op weg naar de brug van Mildam. Dit was een van de weinige toegangswegen naar Friesland. Door het verzet was voorkomen dat de brug werd opblazen.  

Met name door de inspanningen van Margje Huitema is veel archiefmateriaal gevonden. Een deel daarvan kon in de route worden opgenomen.  Marieke van Ameijde bewerkte de teksten met zorg en tekende voor een prachtige vormgeving van het boekje.  De totale route is 28 km lang, maar kan ingekort worden. 

Het boekje is gratis te verkrijgen bij het Batavushuisje, Heirweg 57 , Nijeholtwolde, tijdens openingstijden van de  WONDERKAMERS, tussen 13.00 uur en 17.00 uur, of bij De Geele Bosch, Ottersweg 13, Oldeholtwolde.  Het boekje is ook te downloaden als pdf-bestand


Tekst & Foto's: Lenus van der Broek